Praktijkontwikkeling

Preventie van uithuiszetting om dak- en thuisloosheid te voorkomen

Preventie van uithuiszetting is één van de manieren om dak- en thuisloosheid te voorkomen. 👉 Zorgen dat mensen niet dakloos worden door te zorgen dat ze het dak boven hun hoofd niet verliezen.

Op deze pagina gaan we kort in op het belang van preventie van dak- en thuisloosheid in het algemeen en preventie van uithuiszetting in het bijzonder. Daarna presenteren we enkele goede praktijken waarmee we de Vlaamse overheid, lokale besturen en welzijnsactoren willen versterken in hun aanpak van dak- en thuisloosheid. We sluiten af met wat SAM kan betekenen voor sociale professionals die willen inzetten op de preventie van uithuiszetting.

Dit overzicht kwam tot stand met hulp van de expertengroep wonen & dak- en thuisloosheid van de CAW en de bovenlokale netwerken dak- en thuisloosheid.

Preventie van dak- en thuisloosheid

Preventie van dak- en thuisloosheid kan verschillende vormen aannemen (Mackie, 2023). Universele preventie richt zich op de algemene bevolking en focust op structurele maatregelen die zorgen dat het recht op menswaardig wonen zo goed mogelijk gewaarborgd wordt. Denk aan een woonbeleid dat inzet op een voldoende groot aanbod aan betaalbare woningen of een sociaal beleid dat zorgt dat de inkomens en uitkeringen hoog genoeg zijn om de stijgende woonkosten te kunnen betalen. Upstream preventie richt zich op mensen die een hoger risico hebben om dak- en thuisloos te worden. Bijvoorbeeld mensen met een onstabiele thuissituatie die tijdelijk in een instelling verblijven of mensen met hoge woonkosten en een laag inkomen. Preventie van uithuiszetting is een vorm van crisispreventie, die richt zich op mensen die al op een kantelpunt staan om dak- en thuisloos te worden.

Om dak- en thuisloosheid volledig uit te bannen, waar we in België naar streven tegen 2030, zullen we naast crisispreventie ook moeten inzetten op universele en upstream preventie.

Preventie van uithuiszetting

We focussen op de preventie van uithuiszetting als manier om dak- en thuisloosheid te voorkomen. Enerzijds omdat deze strategie naar voor geschoven wordt in de beleidsnota’s 2024-2029 voor Wonen en Welzijn, anderzijds omdat uit de extrapolatie van de dak- en thuislozentellingen blijkt dat in 2023 naar schatting 2323 dak- en thuislozen in een woning met dreigende uithuiszetting verbleven, waarvan 1052 minderjarige kinderen. Dat is bijna 10% van het totale aantal dak- en thuisloze volwassenen en bijna 20% van het totale aantal dak- en thuisloze minderjarige kinderen. Het voorkomen van uithuiszettingen kan dus een aanzienlijke stap voorwaarts betekenen in de strijd tegen dak- en thuisloosheid.

Goede praktijken

Wat doet SAM?

SAM verzamelt en deelt goede praktijken die inspirerend kunnen zijn voor beleid en praktijk. We brengen praktijkwerkers samen en organiseren activiteiten en vormingen over het thema Wonen en Dak- en thuisloosheid, bijvoorbeeld over preventie van uithuiszetting.