Wat is kwaliteitsvolle budget- en schuldhulpverlening? Visie en basishouding
De unieke positie van erkende instellingen voor schuldbemiddeling om bij te dragen aan een menswaardig bestaan
Erkende instellingen voor schuldbemiddeling hebben een unieke positie in het brede schuldhulpverleningslandschap. De sector combineert juridische met sociaal-agogische expertise. Deze unieke combinatie vormt de ruggengraat van onze aanpak.
Met een gedeelde visie leggen we het fundament voor kwaliteitsvolle schuldhulpverlening. Laten we samen bouwen aan een toekomst waar iedereen het recht heeft op een menswaardig bestaan, vrij van problematische schulden.
Opdrachten en rollen
Als schuldhulpverlener neem je, in grote lijnen, drie opdrachten op, telkens vanuit andere rollen:
- De sociaal-agogische opdracht
- De juridisch-administratieve opdracht
- De politiserende opdracht
Om op een integrale manier aan schuldhulpverlening te doen, moeten je opdrachten en rollen met elkaar verbonden zijn. Het is een uitdaging om de opdrachten in balans te houden tijdens een traject. Dat maakt schuldhulpverlening door een erkende instelling uniek.
Lees meer over opdrachten en rollen van de schuldhulpverlener
Hulpverleningsvormen
Er zijn twee soorten budgethulpverlening: budgetbegeleiding en budgetbeheer.
Daarnaast zijn er twee vormen van schuldhulpverlening: schuldbemiddeling en de collectieve schuldenregeling.
1. Wat is budgethulpverlening?
Budgethulpverlening is er voor cliënten/gezinnen die betalingsproblemen hebben, die moeilijk met geld kunnen omgaan of die schulden hebben.
Budgetbegeleiding
Budgetbegeleiding is de minst ingrijpende vorm van hulpverlening. De cliënt beheert zelf zijn budget, met advies en steun van de erkende instelling voor schuldbemiddeling. De cliënt ontvangt zijn inkomsten op zijn eigen rekening en voert zelf alle betalingen uit.
Budgetbegeleiding is hulpverlening. Louter administratieve tussenkomsten (maandelijkse afhoudingen voor de betaling van huur, ...) volstaan niet om van budgetbegeleiding te kunnen spreken.
Budgetbeheer
Bij deze vorm van hulpverlening komt het beheer van de inkomsten van de cliënt met zijn toestemming op een nieuwe budgetbeheerrekening van het OCMW of CAW terecht. De hulpverlener neemt het financiële beheer geheel of gedeeltelijk over van de cliënt, tot die opnieuw zelf op weg kan.
Ook budgetbeheer brengt, net zoals budgetbegeleiding, hulpverlening met zich mee. Louter administratieve tussenkomsten (maandelijkse afhoudingen voor de betaling van huur, ...) volstaan niet om van budgetbeheer te kunnen spreken.
2. Wat is schuldhulpverlening?
Schuldhulpverlening omvat schuldbemiddeling en collectieve schuldenregeling.
Schuldbemiddeling
Bij schuldbemiddeling wordt er bemiddeld tussen schuldenaar en schuldeiser. Je zoekt een oplossing voor beide partijen, met het oog op het menswaardig leven van de persoon die je begeleidt.
Schuldbemiddeling houdt in:
- de schuldbemiddelaar neemt contact op met de verschillende schuldeisers en wint inlichtingen in
- de schuldbemiddelaar onderzoekt de gegrondheid of de wettelijkheid van de door de schuldenaar aangegane verbintenissen,
- indien nodig betwist je de schulden of schadevergoedingen bij de schuldeiser of je werpt de verjaring op.
Bij mogelijkheden in het budget stelt de schuldbemiddelaar een betalingsplan op, legt dit aan de schuldeisers voor en onderhandelt erover, voert het plan uit en gaat het verloop ervan na.
Collectieve schuldenregeling
Collectieve schuldenregeling is een ingrijpende gerechtelijke procedure voor structurele schuldproblemen. Het doel is om in de mate van het mogelijke de schulden af te betalen waarbij de cliënt tijdens die afbetalingsperiode toch nog menswaardig kan leven.
Een collectieve schuldenregeling moet worden aangevraagd met een verzoekschrift bij de arbeidsrechtbank. Zodra de cliënt toegelaten is tot de collectieve schuldenregeling, stelt de rechter een schuldbemiddelaar aan. Dat kan een OCMW-schuldbemiddelaar zijn of een advocaat-schuldbemiddelaar.
Die schuldbemiddelaar probeert eerst tot een minnelijke aanzuiveringsregeling te komen. Als hij daar niet in slaagt, legt de rechter een gerechtelijke aanzuiveringsregeling of een totale kwijtschelding van schulden op.
Wie die toegelaten is tot een collectieve schuldenregeling, ontvangt zijn/haar inkomsten niet meer zelf. De schuldbemiddelaar ontvangt de inkomsten, en betaalt daarmee in de mate van het mogelijke voor de schulden af. Hij stelt een deel van het gezinsinkomen, het zogenaamde leefgeld, ter beschikking van de cliënt om dagelijkse behoeften, zoals voeding, huur, vaste kosten... te betalen.
Wat kost budget- en schuldhulpverlening?
Budgethulpverlening en schuldbemiddeling bij een erkende instelling zijn kosteloos.
Een collectieve schuldenregeling is betalend.
Kunnen hulpverleningsvormen gecombineerd worden?
Alle types hulpverlening kunnen met elkaar gecombineerd worden. Je bekijkt dat steeds samen, op maat van je cliënt. De cijfers hierover worden jaarlijks geregistreerd en gerapporteerd.
Bron: Departement Zorg
Twee video's met duidelijke toelichting voor je cliënt
Methodisch en doordacht werken om je cliënt zo goed mogelijk bij te staan?
