Housing First is een methodiek gericht op mensen met een complexe problematiek (gezondheids-, psychische en/of verslavingsproblemen) die langdurig dakloos waren. In tegenstelling tot het gangbare ‘trapmodel’, waarbij mensen die dak- en thuisloos zijn eerst een aantal stappen moeten doorlopen vooraleer ze als ‘woonklaar’ worden beschouwd, voorziet Housing First meteen in stabiele huisvesting, in combinatie met intensieve begeleiding.
Waar kan je rekening mee houden bij de huisvesting van Housing First-bewoners?
Keuze van de woonst
Hou bij de keuze van de woonst zoveel mogelijk rekening met:
- Voorkeur van de bewoner: Op die manier kunnen woningen in de buurt van mogelijke triggers (bv. plaatsen met slechte herinneringen, ‘slechte vrienden’, …) vermeden worden en voelt de bewoner zich gehoord.
- Nabijheid van hulpverlening, zoals CAW, OCMW of de huisarts: Dit verlaagt de drempel tot hulp en verhoogt de sociale controle, waardoor eventuele interventies snel kunnen gebeuren.
- Kenmerken van de buurt: Kies een buurt waar de bewoner zich thuis voelt en kan aarden.
- Robuustheid van de woning: Om bijkomende kosten te vermijden.
Bespreek de noden met de bewoner en de begeleidende dienst.
Goede afspraken met de bewoner
- Neem extra tijd voor het overhandigen van de sleutels. Leg het huurcontract, huisregels en verwachtingen duidelijk uit. Zorg ook voor een schriftelijke neerslag, die makkelijk te raadplegen is.
- Leg goed uit wat ‘overlast’ betekent: geluid, bezoekers, afval, … Voorbeelden van materialen die hierbij kunnen helpen: brochure met tekeningen, brochure, nog een brochure en/of filmpjes.
- Besteed extra aandacht aan het ‘voordeurbeleid’: leg uit dat de woning niet gebruikt mag worden als opvangplek voor andere dak- en thuislozen en dat er rekening gehouden moet worden met de buren wanneer de bewoner bezoek ontvangt.
- Sta extra stil bij onderhoud en bied daarbij eventueel ondersteuning aan, zoals poetshulp of woonbegeleiding, in overleg met de begeleidende dienst.
- Maak duidelijke afspraken over betaling van de huur. Zorg dat de bewoner weet waar die terechtkan voor ondersteuning en maak duidelijk wat de consequenties van huurachterstal zijn.
Goede afspraken met de begeleidende diensten
- Zorg dat de begeleidende dienst aanwezig is bij de sleuteloverdracht, zodat die goed op de hoogte is van de gemaakte afspraken en de bewoner kan ondersteunen om zich daaraan te houden.
- Maak duidelijke afspraken met de begeleidende dienst over wie welke begeleiding opneemt, met welke frequentie, hoe er teruggekoppeld wordt, … Maak wederzijdse verwachtingen concreet. Laat ieder hun rol opnemen (huisbaas <> begeleider).
- Maak afspraken over de betaling van de huur. Vraag indien nodig naar budgetbegeleiding door CAW of OCMW (met rechtstreekse betaling van de huur) en maak afspraken rond snelle interventies bij huurachterstal.
- Bespreek klachten in eerste instantie met de bewoner, maar breng ook de begeleidende dienst op tijd op de hoogte. Klachten zijn dankbaar werkmateriaal voor begeleidende diensten. Raad begeleidende diensten aan om, mits toestemming van de bewoner, ook met de buren te spreken.
- Werk indien nodig samen met medische of psychologische hulpverleningsdiensten om toegankelijke medische en psychische hulp te voorzien.
- Evalueer na situaties van overlast of huurachterstal samen met de bewoner en de begeleidende dienst:
- Wat waren de vroege signalen
- Wat werkte wel?
- Wat moet worden aangepast?
Doe aanpassingen waar nodig
Soms kunnen (kleine) aanpassingen aan de (inrichting van) de woning helpen om geluidsoverlast te voorkomen. Bijvoorbeeld door leefruimte en slaapruimte te wisselen, zodat een vooral ’s nachts actieve bewoner de slapende onderburen niet stoort.
Ook kleine hulpmiddelen kunnen helpen, zoals een koptelefoon, vilt voor onder meubels en extra vuilzakken. In sommige gemeenten zijn er afspraken met het OCMW voor tegemoetkomingen in de kosten die deze aanpassingen met zich meebrengen.
Herhuisvest indien nodig. Het gesprek “Woon je hier eigenlijk wel graag?” voer je beter vroeg dan laat.
Laat ook iets weten wanneer het goed gaat
Als er na een tijdje verbeteringen zichtbaar zijn, is het fijn als hierover wordt teruggekoppeld naar de bewoner en de begeleidende dienst. Ook iets van je laten horen wanneer het goed gaat, zal de samenwerking alleen maar ten goede komen.
