Betere bescherming bij burgerrechtelijke overdracht

Sociale bescherming

Niet iedereen die recht heeft op een belastingteruggave, krijgt dat geld op de eigen rekening. Bij een burgerrechtelijke overdracht gaat de belastingteruggave rechtstreeks naar een schuldeiser.

De ministerraad keurde deze zomer een voorstel goed dat consumenten beter moet beschermen bij een burgerrechtelijke overdracht. Wie een schuld of overdracht betwist, zou zich voortaan eenvoudiger kunnen verzetten. Daarmee komt er beweging in een dossier waarvan SAM de knelpunten al sinds 2019 aankaart.

Hoe werkt burgerrechtelijke overdracht?

Een burgerrechtelijke overdracht is vaak opgenomen in de kleine lettertjes van een kredietovereenkomst: de consument geeft de kredietgever toestemming om bij latere betalingsproblemen bepaalde tegoeden, zoals een belastingteruggave, rechtstreeks te innen.

Vorig jaar werd volgens cijfers van de FOD Financiën zo’n 72.000 keer een belastingteruggave rechtstreeks doorgestort aan een schuldeiser.

Jekatarina is een van die mensen die haar belastingteruggave rechtstreeks naar een schuldeiser zag gaan. De VRT bracht deze zomer haar verhaal vanuit OCMW Heist-op-den-Berg. Ook onze eigen SAM-collega Robin van Trigt kaartte de problematiek van de burgerrechtelijke overdracht aan in De Ochtend op Radio 1.

Betwisting voor de rechter

Het grote knelpunt: de fiscus controleert niet of de schuld nog verschuldigd of verjaard is en of de contractuele afspraak erover geldig is. Het is niet aan de fiscus om daarover te oordelen.

Een consument die de schuld of overdracht betwist, moet daardoor vandaag zelf verdere stappen ondernemen en uiteindelijk naar de rechter stappen. Zeker voor consumenten in een maatschappelijk kwetsbare positie is dat een hoge drempel.

Bij loonoverdracht bestaat wel een eenvoudige verzetsmogelijkheid. Zodra de consument zich verzet en de werkgever hiervan op de hoogte brengt, worden de rollen omgedraaid. Wil de kredietgever de overdracht toch afdwingen, dan moet die verdere stappen zetten.

Betere bescherming voor consumenten

SAM pleit al sinds 2019 voor een gelijkaardige bescherming bij burgerrechtelijke overdrachten. 

Deze zomer liet minister van Consumentenbescherming Rob Beenders weten dat de ministerraad een voorstel voor zo’n verzetsmogelijkheid goedkeurde. Het voorstel wordt nu verder uitgewerkt.

Voor SAM is dat een belangrijke stap naar een betere bescherming van de consument-kredietnemer. We volgen de verdere uitwerking nauwgezet.